Archive for category: Tekami Tsehufoch

ገብር ኄር 

በመጋቤ ሐዲስ ፍቅረ ማርያም ባዘዘው

በቦሌ መንበረ ብርሃን ቅዱስ እግዚአብሔር አብ ቤተክርስቲያን የሐዲስ ኪዳን የትርጓሜ መምህር

እንደሚታወቀው የዐቢይ ጾም ስድስተኛ ሳምንት ገብር ኄር በመባል ይታወቃል፡፡ ለመሆኑ ገብር ኄር ሲባል ምን ማለት ነው? ገብር ኄር ሲባል ታማኝ አገልጋይ ማለት ሲሆን ታመኝነቱም ለራሱና ለፈጣሪው ነው፡፡ ስለዚህ ለዛሬው ርእስ የምናደርገው ታማኝነት በሚል ነው፡፡

ታማኝነት 25፤21

ቅዱስ ቃሉ እንዲህ ይላል፡- ማቴ.25፤14-23 ወደ ሌላ አገር የሚሄድ ሰው ባሮቹን ጠርቶ ያለውን ገንዘብ እንደ ሰጣቸው እንዲሁ ይሆናልና፤ ለእያንዳንዱ እንደ ዓቅሙ፥ ለአንዱ አምስት መክሊት ለአንዱ ሁለት ለአንዱም አንድ ሰጠና ወደ ሌላ አገር ወዲያው ሄደ። አምስት መክሊትም የተቀበለው ሄዶ ነገደበት ሌላም አምስት አተረፈ፤ እንዲሁም ሁለት የተቀበለው ሌላ ሁለት አተረፈ። አንድ የተቀበለው ግን ሄዶ ምድርን ቈፈረና የጌታውን ገንዘብ ቀበረ። ከብዙ ዘመንም በኋላ የእነዚያ ባሮች ጌታ መጣና ተቆጣጠራቸው። አምስት መክሊት የተቀበለውም ቀረበና ሌላ አምስት መክሊት አስረክቦ። ጌታ ሆይ፥ አምስት መክሊት ሰጥተኸኝ ነበር፤ እነሆ፥ ሌላ አምስት መክሊት አተረፍሁበት አለ። ጌታውም። መልካም፥ አንተ በጎ ታማኝም ባሪያ፤ በጥቂቱ ታምነሃል፥ በብዙ እሾምሃለሁ፤ ወደ ጌታህ ደስታ ግባ አለው። ሁለት መክሊትም የተቀበለው ደግሞ ቀርቦ። ጌታ ሆይ፥ ሁለት መክሊት ሰጥተኸኝ ነበር፤ እነሆ፥ ሌላ ሁለት መክሊት አተረፍሁበት አለ። ጌታውም። መልካም፥ አንተ በጎ፥ ታማኝም ባሪያ፤ በጥቂቱ ታምነሃል፥ በብዙ እሾምሃለሁ፥ ወደ ጌታህ ደስታ ግባ አለው። በአንጻሩም ደግሞ የተቀበለውን ቀብሮ ያኖረ በመጨረሻም የተፈረደበት ሰው አለ፡፡

እኛ ማየት የሚገባን ሠርቶ ያተረፈውን ነው፡፡ ብዙ ጊዜ የሰው ልጆች ሰርተው ያተረፉትን ሳይሆን የተቀበሉትን ሳያተርፉ የቀሩትን ሰዎች አብነት ሲያደርጉ ይስተዋላሉ፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ ግን የሠሩትን ወይንም ያተረፉትን የምንመለከት ከሆነ ለተቀበልነው ዓላማ ብቁዎች እንሆን ነበር፡፡ እንግዲህ በዚህ ምዕራፍ ውስጥ የምንመለከተው አንድ ቁም ነገር አለ፡፡ እርሱም ታማኝ መሆንን ነው፡፡ ታማኝነት ለራስም ለወንድምም ለፈጣሪም እንዲሁም ለአገርም ይጠቅማል፡፡ ወንጌሉ እምደሚነግረን አንድ ባዕለ ጸጋ ለሦስት ሰዎች ለእያንዳንዳቸው እንደየአቅማቸው ለእንደኛው አምስት፤ ለሁለተኛው ሁለት፤ ለሦስተኛው አንድ መክሊት ወይንም ገንዘብ ሰጣቸው፡፡ የተቀበሉትም እንዲሠሩበት ነበር፡፡ ባለ አምስቱና ባለሁለቱ አትርፈው ሲመሰገኑ ባለ አንዱ ግን የተቀበለውን ነገር መሬት ውስጥ ቆፍሮ አስቀመጠው፡፡ እንደሚታወቀው እግዚአብሔር አባታችን ለእኛ ሁሉን ነገር አድርጓል ያጎደለብን ነገር የለም፡፡ ለአንዱ አንድ መክሊት መስጠቱ እርሱ ሁላችን አንድ የአዳም ዘሮች መሆናችንን ያጠይቃል ሁለት መስጠቱ ደግሞ በእኛ ውስጥ ፍቅረ ቢጽና ፍቅረ እግዚአብሔር መኖሩን ያጠይቃል አምስት መስጠቱ ደግሞ በእኛ ውስጥ ያሉ አምስት የስሜት ዕዋሳትን ያጠይቃሉ ማለት ነው፡፡

እንግዲህ ነገሩ እንዲህ ከሆነ ባለ ዕዳዎቹ እኛው ነን ማለት ነው ሁሉም ሰው ሁሉን ተቀብሏል ግን ሁሉም አትራፊ ሳይሆን አጉዳይ ሆኗል፡፡ ባለ አንዱን እንውሰድ የሰው ልጀች አንድ የአዳም ዘሮች መሆናችን በዚህ ወቅትና በዚህ ሰዓት የተረሳ ወይንም የተካደ በሚመስል ሁኔታ ሰው ሁሉ ከእግዚአብሔር አንድነት ፍቅር ወጥቷል አንዱ አንዱን ገፍቶ ሁሉም ነገር የእኔ የሚል አባዜ በውስጡ ነግሧል፡፡ ስለአንድነት ከመስበክ ይልቅ ስለመለያት የሚሰብከው በዝቷል፤ አንድነትን የሚሰብከው ኢትዮጵያዊነት ውስጣችን ጠፍቷል በአጠቃላይ በሚባል ሁኔታ የሰዎች እይታ ከፈጣሪ እይታ ውጭ ሆኗል ምክንያቱም ሁላችን አንድ አባት ካለን እኛ ሁላችንም አንድ ነን እንጅ ሁለት አይደለንም ምን አልባትም ሁለት ነን ብለው የሚያስቡት ከአንድ አባት ውጭ የተወለዱ ሲሆኑ ብቻ ነው፡፡

የእግዚአብሔር ልጆች በአንድ መንፈስ፤ በአንድ ኃይል፤ በአንድ ዕውነት ሥር ያደጉ ናቸውና ሕይወታቸውም እንዲሁ ነው፡፡ በዚህ ዓለም ውስጥ ሲኖሩ ራሳቸውን በእግዚአብሔር የህግ ጥላ ሥር የሚያስጠልሉ፤ ዋሽተው ቀምተው ከመኖር ይልቅ በአንድ በዕውነት መንገድ ውስጥ ኖረው ለመንግሥቱ የተዘጋጁ፤ በንግግር ሱስ የተጠመዱ ሳይሆኑ ዕውነቱን ዕውነት ሐሰቱን ሐሰት በሚለው ዕውነተኛ ወንጌል ውስጥ በቅለው ያደጉ፤ ከመለያየት መንፈስ ይልቅ የአንድነትና የፍቅር መንፈስ ውስጣቸውን ያበለጸጋቸው፤ ከዚህ ዓለም ውጭ ዕውነተኛው ዓለም እንዳለ የተገነዘቡ፡፡ ከጊዜያዊ ጥቅም ይልቅ ዘለዓለማዊውን የእግዚአብሔርን መንግሥት የሚያስቡ፤ የአንድ አባት ያውም የእግዚአብሔር ልጆች እንደመሆናቸው መጠን በእርሱ ፍቅር ውስጥ የሚኖሩ እኒህ ናቸው የእንድነትን መክሊት ከፈጣሪያቸው አስቀድሞ በተፈጥሮ ከዚያም በሞቱ ተቀብለው  በምድራዊ ሀሳብ ማንነት ሰማያዊውን መክሊት ሳይቀብሩ ሰማያዊ ሀብት እንደመሆኑ መጠን በአንድ ፍቅር ጠብቀው ያስጠበቁ ዕውነተኞች ክርስቲያኖች እነኝህ ናቸው፡፡ በአንጻሩም የአንድነት ፍቅር ያልገባቸው በተፈጥሮና እና እንዲሁ የሞት ዋጋ የተከፈለበትን ማንነት ተቀብለውት ነገር ግን ለተቀበሉት ነገር ብቁ ሳይሆኑ ቀብረው ያስቀሩ የፈጣሪያቸውን ማንነት የዘነጉ ናቸውና ጥያቄው አይቀርም በተፈጥሮና በሞት ውስጥ አልፌ የሰጠውህን ማንነቴን አምጣ ወይንም የት ጣልከው ሲባል መልስ ማጣት ይከብዳል፡፡ ሌላ ነገር ሳይሆን የተቀበሉትን ነገር ለተቀበሉለት ዓላማ ብቁ ማድረግ አለመቻል ያስጠይቃልና ነው፡፡

በዚህ የበሽታ አባዜ ሁሉም ታላቁም ታናሹም ቁስለኛ ሆኗል፡፡ ኢሳ.1፤6 ከእግር ጫማ አንስቶ እስከ ራስ ድረስ ጤና የለውም ቍስልና እበጥ የሚመግልም ነው አልፈረጠም፥ አልተጠገነም፥ በዘይትም አልለዘበም። ይህ ማለት መሪውም ተመሪውም የፍቅር ዘይት ጎሎታል በነገር እበጥ ተመትቷል ራሱን ለመጠገን በአንድ የፍቅር ሰንሰለት ውስጥ መግባት አለበት፡፡ እንዲህ ሲሆን ወይንም ለተቀበለነው ዓላማ ታማኝ ሆነናልና ዋጋው ይጠብቀናል፡፡ ብዙ ጊዜ ሰዎች ባለ አንድ ሲባል ትንሽ ነገር አድርገው ይቆጥሩታል ነገር ግን እንደዛ አይደለም እግዚአብሔር ትንሽ ሀብት የለውም፡፡ ትልቁ ሰው ይህን ነገር ሁሉ አድርግ ተብሎ የታዘዘው የፈጣሪ የእጅ ሥራ ነው፡፡ ይህ ትልቅ ሰው መሥራት የሚገባውም ትልቅ ሥራ ነውና ከፍቅርና ከአንድነት የበለጠ ትልቅ ሥራም የለምና፡፡

ከላይ እንዳልነውም ባለሁለቱም እግዚአብሔርን መውደድና ባልንጀራን መውደድ ናቸው፡፡ ሉቃስ.10፤30 እንዲህ ይላል፡- አንድ ሰው ከኢየሩሳሌም ወደ ኢያሪኮ ወረደ በወንበዴዎችም እጅ ወደቀ፤ እነርሱም ደግሞ ገፈፉት ደበደቡትም በሕይወትና በሞት መካከልም ትተውት ሄዱ። ድንገትም አንድ ካህን በዚያ መንገድ ወረደ አይቶትም ገለል ብሎ አለፈ። እንዲሁም ደግሞ አንድ ሌዋዊ ወደዚያ ስፍራ መጣና አይቶት ገለል ብሎ አለፈ። አንድ ሳምራዊ ግን ሲሄድ ወደ እርሱ መጣ አይቶትም አዘነለት፥ ቀርቦም ዘይትና የወይን ጠጅ በቍስሎቹ ላይ አፍስሶ አሰራቸው፥ በራሱ አህያም ላይ አስቀምጦት ወደ እንግዶች ማደርያ ወሰደው ጠበቀውም። በማግሥቱም ሁለት ዲናር አውጥቶ ለባለቤቱ ሰጠና። ጠብቀው፥ ከዚህም በላይ የምትከስረውን ሁሉ እኔ ስመለስ እከፍልሃለሁ አለው። ይህ ነው ፍቅረ ቢጽና ፍቅረ እግዚአብሔር ማለት ሁለት ዲናር ሰጠው ሲል ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰው ሆኖ በሞቱ እኛን አድኖ በመጨረሻም የሰጠን ነገር ቢኖር እነኝህ ሁለቱን ነገር ነው፡፡ ትርፋማ ከሆን የምናገኘው ዋጋ ይጠብቀናል ማለት ነው፡፡

ባለ አምስት ሲባል በተፈጥሮ የተቀበልናቸው የስሜት ሕዋሳት የምንላቸው ናቸው፡፡ የተቀበልናቸው በጎ ሥራ ልንሠራባቸው ነው፡፡ አዳም በእነዚህ የስሜት ሕዋሳት በደለ ክርስቶስ በመቸንከርና በሞቱ ካሳ ከፈለለት፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ በቅዳሴው ተናግሮታል አዳምን የፈጠሩ እጆች በመስቀል ላይ ተቸነከሩ በማለት ለሕዋሳቱ በአጠቃላይ የከፈለለትን ዋጋ ይዘረዝራል፡፡ ይህ ማንነት የእኛ ሳይሆን የፈጣሪ ነው፡፡ እኛ አደራ እንደመቀበላችን የተቀበልነውን አደራ በንጽሕና መጠበቅ ነው፡፡ ሕዋሳቶቻችን በምግባር፤ በትሩፋት፤ በጾም ትርፋማ ከሆኑ በዝች በንትሿ በምትጠፋው ዓለም ሳይሆን ለነገው ሰማያዊ ሕይወት ራስን ማዘጋጀት ይሆናል፡፡ በአጭር ለማድረግ እንዳንዱ ሰው እነኝህ ሀብቶች በውስጡ አሉ እስከሠራባቸው ድረስ የማያልፍና የማያልቅ ዋጋ ያገኝባቸዋል በአንጻሩም ካልሠራባቸው ጥያቄ አይቀሬ ነው፡፡ በተቀበልነው ነገር ታማኝ እንድንሆን አምላከ ቅዱሳን ይርዳን፡፡

ይቆየን

መጻጉእ

በመጋቤ ሐዲስ ፍቅረ ማርያም ባዘዘው

በቦሌ መንበረ ብርሃን ቅዱስ እግዚአብሔር አብ ቤተክርስቲያን የሐዲስ ኪዳን የትርጓሜ መምህር

‹‹አልብየ ሰብእ›› ሰው የለኝም ዮሐንስ ወንጌል 5፤7

እንደሚታወቀው የዐቢይ ጾም አራተኛ ሳምንት መጻጉእ በመባል ይጠራል፡፡ ይህም ማለት በዕለቱ 38(ሠላሳ ስምንት) ዓመት በደዌ ምክንያት በአልጋ ላይ ተጣብቆ ይኖር የነበረ ሰው የተፈወሰበት ዕለት በመሆኑ መጻጉእ በመባል ይታወቃል፡፡

የዛሬው የዕለቱ ትምህርታችን ሰው የለኝም በሚል ይሆናል፡፡ ወንጌሉ እንዲህ ሲል ይገልጸዋል፡- በኢየሩሳሌምም በበጎች በር አጠገብ በዕብራይስጥ ቤተ ሳይዳ የምትባል አንዲት መጠመቂያ ነበረች፤ አምስትም መመላለሻ ነበረባት። በእነዚህ ውስጥ የውኃውን መንቀሳቀስ እየጠበቁ በሽተኞችና ዕውሮች አንካሶችም ሰውነታቸውም የሰለለ ብዙ ሕዝብ ይተኙ ነበር። አንዳንድ ጊዜ የጌታ መልአክ ወደ መጠመቂያይቱ ወርዶ ውኃውን ያናውጥ ነበርና፤ እንግዲህ ከውኃው መናወጥ በኋላ በመጀመሪያ የገባ ከማናቸው ካለበት ደዌ ጤናማ ይሆን ነበር። በዚያም ከሠላሳ ስምንት ዓመት ጀምሮ የታመመ አንድ ሰው ነበረ፤ ኢየሱስ ይህን ሰው ተኝቶ ባየ ጊዜ፥ እስከ አሁን ብዙ ዘመን እንዲሁ እንደ ነበረ አውቆ ልትድን ትወዳለህን? አለው። ድውዩም። ጌታ ሆይ፥ ውኃው በተናወጠ ጊዜ በመጠመቂያይቱ ውስጥ የሚያኖረኝ ሰው የለኝም ነገር ግን እኔ ስመጣ ሳለሁ ሌላው ቀድሞኝ ይወርዳል ብሎ መለሰለት። ኢየሱስ፦ ተነሣና አልጋህን ተሸክመህ ሂድ አለው፡፡ ወዲያውም ሰውዬው ዳነ አልጋውንም ተሸክሞ ሄደ፡፡በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ትልቅ የምንማረው ነገር አለ ያም 38 ዓመት በአልጋ ተጣብቆ የሚኖር ሰው እግዚአብሔር ከእርሱ ጋራ ሲሆን መፈወሱን ነው፡፡ ሰዎች ለምን ሰው የለንም እንዲሉ ያደርጋቸዋል?

1. ከደረሰባቸው ወይንም ከአጋጠማቸው ችግር አኳያ፡- ብዙ ጊዜ ሰው ከባድና ውስብስብ ነገር ሲገጥመው በአንጻሩም አለኝ የሚለው ሰው ከጎኑ ሲርቅ ከተስፋ መቁረጥ የተነሣ ሰው የለኝም ይላል፡፡ መጻጉእም 38 ዓመት ከአልጋ የተኛው ከሚጠመቅበት ቦታ የሚያደርሰው ሰው ባለማግኘቱ ተስፋ በወቁረጥ ሰው የለኝም ሲል ተደምጧል፡፡ እንደሚታወቀው የእግዚአብሔር መልአክ ውኃውን ወይንም መጠመቂያውን ከእግዚአብሔር ታዝዞ ያናውጠው (ይቀድሰው)  ነበር ያኔ አስቀድሞ የሚገባ ከደዌው ወይንም ከበሽታው ይፈወስ ነበር፡፡ በአንጻሩም ደግሞ ሰው የሌለው ከዛው ተኝቶ ይኖራል እንጅ የመፈወስ ዕድሉ አነሳ ነበር፡፡ መጻጉእ እንዲህ ባለ ሕይወት ውስጥ ሆኖ ነገር ግን ወደ መጠመቂያው የሚወስደው ሰው ያጣ ምስኪን ሰው ነበር፡፡ መጻጉእ ስሜትን የሚነካ ነገር የተናገረው ከነበረው የውስጥ ጉዳት የተነሣ ነበር፡፡ ለመሆኑ ስንት አይነት ደዌ ወይንም በሽታ አለ? እንደ አባቶቻችን አስተምህሮ ወደ አራት አይነት ደዌ አሉ ከእነዚህም መካከል ደዌ ዘኃጢአት፤ደዌ ዘመቅሰፍት፤ ደዌ ዘንጽሕ፤ ደዌ ዘዕሴት ናቸው፡፡ ደዌ ዘንጽሕ እንደ ጢሞቴዎስ ከማስተማር የተነሣ ሰውነታቸው ደርቆ የነበር ስለንጽሕናቸው የተቀበሉት ደዌ ነው ያም ማለት ለክብር የሚያበቃ ነው፡፡ ደዌ ዘዕሴትም እንደ ኢዮብ ነው እርሱም ዋጋ ያገኘበት በሽታ ወይንም ደዌ ነበር፡፡ ደዌ ዘመቅሰፍት እንደ ሄሮድስ በጥፋቱ በመቅሰፍት የሞተበት ነው፡፡ ደዌ ዘኃጢአት ደግሞ መጻጉእ እንደታመመበት ያለ ደዌ ወይንም በሽታ ነበር፡፡ መጻጉእ ሲጀመር ደዌው ከእግዚአብሔር ህግ በመውጣቱ ወይንም የእግዚአብሔርን ትዕዛዝ በመተላለፉ የመጣበት ደዌ ነበር፡፡ እንደሚታወቀው በብሉይ ኪዳን ሰው ኃጢአት ሲሠራ በሰውነቱ ደዌው ወይንም በሽታው ይታይ ነበር፡፡ በሐዲስ ኪዳን ግን ሰው ኃጢአት ሲሠራ በንስሐ የሚመለስ ሆኗል፡፡ እንግዲህ መጻጉእ 38 ዓመት በሙሉ ብቻውን ሆኖ የሰው ያለህ ሲል የቆየው ምን አልባትም ደዌው የእግዚአብሔርን ትዕዛዝ በመተላለፍ ያጋጠመው በሽታ በመሆኑ ዘመዶቹ በሙሉ ስለተውት ወይንም አናውቅህም ስላሉት እንዲሁም ዘመድ እያለው ነገር ግን ከእርሱ ስለራቁ ተስፋ በመቁረጥ ዘመድ የለኝም ሲል ተደመጠ፡፡ ዓለም እንዲህ ነው ሁሉም ነገር ሲኖርህ ሲሞላልህ ሰው የሚፈልገው ነገር ሁሉ ከአንተ ሲኖር ዘመደ ብዙ ትሆናለህ ሁሉም ሲያልቅ ግን ሁሉም ይቆማል፡፡
2. በእግዚአብሔር አለመተማመን፡-  ብዙ ጊዜ ሰው የሚመካው በዘመዱ ወይንም በሀብቱ ሲሆን ይስተዋላል ነገር ግን ሁሉም ነገር ያልፋል፡፡ ሰው በዘመዱ ተስፋ አድርጎ ሁሉም ነገር አልሆን ሲል ወደ ማይሆን ሕይወት ውስጥ ሲገባ ይስተዋላል፡፡ ይህ ሁል ነገር የሚመጣው በእግዚአብሔር አለመተማመን የሚያመጣው ችግር ነው፡፡ትልቁ የሰው ልጆች እምነት በእግዚአብሔር ከሆነ ጥያቄያችን በሙሉ ወዲያውኑ መልስ ያገኝ ነበር፡፡ ቅዱስ ወንጌል እንዲህ ይላል፡- ዕብ.11፤5-7 ሄኖክ ሞትን እንዳያይ በእምነት ተወሰደ፥ እግዚአብሔርም ስለ ወሰደው አልተገኘም። ሳይወሰድ እግዚአብሔርን ደስ እንዳሰኘ ተመስክሮለታልና፤ ያለ እምነትም ደስ ማሰኘት አይቻልም፤ ወደ እግዚአብሔር የሚደርስ እግዚአብሔር እንዳለ ለሚፈልጉትም ዋጋ እንዲሰጥ ያምን ዘንድ ያስፈልገዋልና። ኖኅ ገና ስለማይታየው ነገር ተረድቶ እግዚአብሔርን እየፈራ ቤተሰቦቹን ለማዳን መርከብን በእምነት አዘጋጀ፥ በዚህም ዓለምን ኰነነ፥ በእምነትም የሚገኘውን ጽድቅ ወራሽ ሆነ። እግዚአብሔርን የምናስደስትበትና ለጥያቄያችን መልስ የምናገኘው በእምነት ነው፡፡ ቅዱሳን አባቶቻችን በአስቸጋሪ ሕይወት ውስጥ ያለፉት በእምነት ነው፡፡ እምነት ካለ መንገዳችን ሁሉ ቀና ይሆናል ለጥያቄያችን በቶሎ መልስ እናገኛለን፡፡ በአንጻሩም እምነት የሌለውና በሰው ወይንም በገንዘቡ የሚተማመን ሰው ከወደቀበትና እንዲሁም ከመጣበት የሕይወት ፈተና ውስጥ በቶሎ ሊነሳ አይችልም፡፡ መጻጉእ በአልጋ ላይ የተኛ 38 ዓመት ነው፡፡ ይህ ማለት ደግሞ መጻጉእ የታመመ ወይንም ደዌው የያዘው ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰው ከመሆኑ በፊት ነው ማለት ነው፡፡ ምክንያቱም ጌታችን በዚህ ምድር የኖረው 33 ዓመት ነው፡፡ እንግዲህ ለሚያስተውል ሰው 38 ዓመት የተኛን ሰው በአንድ ቀን ተንሥና አልጋህን ተሸክመህ ሂድ ሲባል ምን ይሰማናል? ለእርሱ ሁሉም ይቻላል፡፡ ክቡራን እና ክቡራት ዛሬ ሰው ሁሉ ሳይታመም የታመመ ሆኗል ብቻውን ያወራል ከህሊናው ጋር ይታገላል፡፡ የሰው ሁሉ ሕይወት ፍጹም በእግዚአብሔር የመተማመኑ ነገር ደብዝዟል፡፡ መመካት በሚገባው አምላክ ደፍሮ እርሱ ይረዳኛል ሲል አይስተዋልም፡፡ ይልቁንም ሌላ ተጨማሪ ነገር አስቀምጦ በእግዚአብሔር እንደሚተማመን ብቻ በአንደበቱ ያወራል ውስጡ ግን የለም፡፡ ሁሉንም ነገር የሚያደርገው አማራጭን ይዞ ነው፡፡ ፀበል ለመፀበል ሲፈልግ ማን ይሻላል ብሎ ዕጣ አውጥቶ ነው፡፡ በአጠቃላይ እግዚአብሔር ያደርጋል የሚለው እምነት የጠፋ ይመስላል፡፡ ሰውን ተስፋ አድርጎ እንዲህ ሆንኩ ከማለት በእግዚአብሔር ተማምኖ የሚሰጠውን ነገር በተስፋ መጠባበቅ ይበልጣል፡፡ በእግዚአብሔር ፍጹም መተማመናችን የሚታወቀው የምንፈልገውን ነገር በትዕግሥት ደጅ ስንጸና ብቻ ነው፡፡ ሃይማኖት ያለው ሰው ትዕግሥት  ገንዘቡ ነች፡፡ ክርስቶስ ይህን ዓለም ሲያድን በትዕግሥት ውስጥ አልፎ ነው፡፡ በድለንም እንኳ በትዕግሥት ነው የተመለከተን፡፡ ዛሬም እንዲሁ፡፡ የሚገርመው ነገር ደግሞ ሰው አጥፍቶ እግዚአብሔር ዝም ሲለው አጥፍቼ ለምን ዝም አልከኝ አይልም በአንጻሩ ደግሞ ጥያቄ ጠይቆ እግዚአብሔር ሲታገስ ለምን ዝም አልክ ይላል፡፡ እግዚአብሔር አጥፍተን ለምን ዝም አለን? ስለማያቀውቅ ነው? ምክንያቱ እግዚአብሔር ሰው ከነ ኃጢአቱ እንዲጠፋ አይፈልግምና ነው፡፡ ጥያቄያችንም እንዲሁ ነው፡፡ እግዚአብሔር ትእግሥትኛ በመሆኑ ለጥያቄያችን መልስ እያለው ነገር ግን ከእኛ ትዕግሥትን ይፈልጋል፡፡ እርሱ ለሚሰጠው ነገር ጉድለት የለበትምና በትዕግሥት ሆነን ከጠየቅነው ሁሉኑም በጊዜው ያውም የሚጠቅመንን ያድርግልናል፡፡

ይቆየን ይቀጥላል

                                              ቅድስት

በመጋቤ ሐዲስ ፍቅረ ማርያም ባዘዘው

በቦሌ መንበረ ብርሃን ቅዱስ እግዚአብሔር አብ ቤተክርስቲያን የሐዲስ ኪዳን የትርጓሜ መምህር

የዐቢይ ጾም ሁለተኛው ሳምንት ቅድስት ይባላል፡፡ ይህም ሲባል በአጠቃላይ ሁሉም ሳምንታት ከተሰየመላቸው አንዱ ነው ማለት ነው፡፡ ይህም ቅድሰት ሲባል የተለየ ወይንም የከበረ የሚለውን ትርጉም የሚሰጥ ሲሆን ይህ ማለት ግን ሌሎች ቀኖች የተለዩ ወይንም የከበሩ አይደሉም ማለት አይደለም ፡፡ የዕለቱ ስያሜ ነው እንጂ፡፡ በዚህ ቀን የሚነበበው ወንጌል እንዲሁም የዕለቱ ምስባክ ዕለቱን በተመለከተ የሚነበቡ ወይንም የሚነገሩ ናቸው፡፡ ለዛሬው  ርእስ የምናደርገው በማቴዎስ ወንጌል ያለውን ነው ይህም በዕለቱ የሚነበበው ወንጌል ነው፡፡

‹‹ወሶበ ትጸውሙ ኢትኩኑ ከመ መደልዋን›› በምትጾሙበት ጊዜ እንደ ግብዞች አትሁኑ ማቴ.6፤16

ጾም ማለት ማቆም ወይንም መከልከል ማለት ነው፡፡ ሰው ጾምን ሲጾም የሚከለከልባቸው ነገሮች አሉ፡፡ ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 15 አንድ ሰው ሰው ጾመ ሲባል ከምን ከምን መከልከል አለበት ሲባል፡፡

ከምግብ ይህንም ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 15 ጾም ማለት በታወቀ ጊዜና በታወቀ ሰዓት ከመብልና ከመጠጥ የምንከለከለው መከልከል ነው ሲል ይገልጸዋል፡፡ በታወቀ ጊዜ ሲባል ሰባቱን አጽዋማት ማለት ሲሆን በታወቀ ሰዓት ሲባል ጾመን የምንቆይበትን ሰዓት ሲገልጽልን ነው፡፡ ይህንም ዘጠኝ ሰዓት ይላል ምክንያቱም አንድ የኦርቶዶክስ አማኝ ውሎ አስቀድሶ ሥጋወደሙን መቀበል ስላለበት ነው ፡፡ የአንድ አማኝ የኦርቶዶክስ ልጅ ሕይወቱ ከሥጋ ወደሙ የተለየ አይደለም፡፡ ከሥጋ ወደሙ የተለየ ሰው ተሸናፊ ነው፤፤ ያገኘው ጠላት ሁሉ (የአጋንንት ሠራዊት) ያሸንፈዋል በፍትወተ ሥጋ ሀሳብ ይሸነፋል፡፡ በሥጋ ወደሙ የታተመ ማንነት ያለው ሰው ግን ድል ይነሳል እንጅ ድል አይነሳም፡፡ ራዕይ 7፤9-17 እንዲህ ይላል፡፡ ከዚህ በኋላ አየሁ፥ እነሆም፥ አንድ እንኳ ሊቆጥራቸው የማይችል ከሕዝብና ከነገድ ከወገንም ከቋንቋም ሁሉ እጅግ ብዙ ሰዎች ነበሩ፤ ነጭ ልብስም ለብሰው የዘንባባንም ዝንጣፊዎች በእጆቻቸው ይዘው በዙፋኑና በበጉ ፊት ቆሙ፤ በታላቅም ድምፅ እየጮሁ። በዙፋኑ ላይ ለተቀመጠው ለአምላካችንና ለበጉ ማዳን ነው አሉ። መላእክቱም ሁሉ በዙፋኑና በሽማግሌዎቹ በአራቱም እንስሶቹ ዙሪያ ቆመው ነበር፤ በዙፋኑም ፊት በግምባራቸው ተደፉ፥ ለእግዚአብሔርም እየሰገዱ። አሜን፥ በረከትና ክብር ጥበብም ምስጋናም ውዳሴም ኃይልም ብርታትም ከዘላለም እስከ ዘላለም ድረስ ለአምላካችን ይሁን፤ አሜን አሉ። ከሽማግሌዎቹም አንዱ ተመልሶ፦ እነዚህ ነጩን ልብስ የለበሱ እነማን ናቸው? ከወዴትስ መጡ? አለኝ። እኔም። ጌታ ሆይ፥ አንተ ታውቃለህ አልሁት። አለኝም። እነዚህ ከታላቁ መከራ የመጡ ናቸው፥ ልብሳቸውንም አጥበው በበጉ ደም አነጹ። ስለዚህ በእግዚአብሔር ዙፋን ፊት አሉ፥ ሌሊትና ቀንም በመቅደሱ ያመልኩታል፥ በዙፋኑም ላይ የተቀመጠው በእነርሱ ላይ ያድርባቸዋል። ከእንግዲህ ወዲህ አይራቡም፥ ከእንግዲህም ወዲህ አይጠሙም፥ ፀሐይም ትኵሳትም ሁሉ ከቶ አይወርድባቸውም በዙፋኑ መካከል ያለው በጉ እረኛቸው ይሆናልና፥ ወደ ሕይወትም ውኃ ምንጭ ይመራቸዋልና፤ እግዚአብሔርም እንባዎችን ሁሉ ከዓይናቸው ያብሳል። ይህ ነው የማይጠፋ ማንነት በሥጋ ወደሙ የታተመ በጾም የተወሰነ፡፡ ሰው ሲጾም ሲፀልይ ሕይወቱ ከሥጋ ወደሙ ጋር የታተመ ነው፡፡

2 ቅዱስ ያሬድ ይጹም ዓይን፤ ይጹም ልሳን፤ ይጹም አፍ፤ ዕዝንኒ ይጹም እምሰሚዓ እሱም፡፡ ዓይን ይጹም አንደበት ይጹም አፍ ይጹም ጀሮም መጥፎ ነገር ከመስማት ይከልከል ይላል፡፡ በአጠቃላይ ጾም ሲባል መላ ሰውነታችን ነው የሚጾመው ማለት ነው፡፡ ቅድስት የተባለም ለዚህ ነው፡፡ የተለየ ጾም፤የተለየ ማንነት፤ የተለየ ስብእና ሊኖረን የሚችለው እንዲህ ያለ እውነተኛ ጾም ስንጾም ነው፡፡ ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ክብር ይግባውና በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ 5፤6 ላይ እንዲህ ሲል አስተምሮ ነበር፡፡ ዛሬ ስለጽድቅ የሚራቡ ብጹዓን ናቸው ይጠግባሉና፡፡ እንግዲህ ዛሬ ስንል የዕኛ ዘመን ነው፡፡ ዛሬ ዕድሜ ነው፤ ዛሬ የተባለ ወጣቱም የእርሱ ዕድሜ አሁን ያለበት ዛሬ ይባላል፡፡ ሁሉም ሰው አሁን ያለበት ዕድሜ ለእርሱ ዛሬ ነው፡፡ ዛሬ በዕድሜው ሥራን የሚሠራ የሚጾም የሚፀልይ ዋጋ አለው፡፡ የሚገርመው ነገር ደግሞ እርሱ ባለቤቱ ዛሬ የሚራቡ እያለ እየተናገረ ለነገ የምናስብ ብዙ በመሆናችን ነው፡፡ ዛሬ መሥራት ስንችል፤ ዛሬ መስገድ ስንችል በአጠቃላይ ማኛውንም መንሰሳዊ ነገር ዛሬ ማድረግ ስንችል ሁሉንም ነገር ለነገ እንላለን እኛ የምናውቀው ዛሬን እንጅ ነገን አይደለም፡፡ ነገ ሌላ ነውና፡፡ ሁሉም ሰው መንፈሳዊን ተግባር ዛሬ መፈጸም አለበት ነገ በመጨረሻው ሰዓት ዋጋው ይጠብቀው ዘንድ፡፡ ሰው ሁለንተናው ሲጾም ለደከመበት ዋጋው ይሰጠዋል ብዙ ጊዜ እየጾሙ ነገረኛ የሆኑ ወንድሞቻቸውን የሚያስቀይሙ በሐሜት የሚኖሩ ብዙ ሰዎች አሉ አንደበታቸው ሁሉ ሲጾም ነው ዋጋ የሚያገኙት፡፡

3. እውነተኛ ፍርድን በመስጠት፡- ኢሳይያስ 58፤1 በኃይልህ ጩኽ፥ አትቈጥብ፥ ድምፅህን እንደ መለከት አንሣ፥ ለሕዝቤ መተላለፋቸውን ለያዕቆብ ቤትም ኃጢአታቸውን ንገር። ነገር ግን ዕለት ዕለት ይሹኛል መንገዴንም ያውቁ ዘንድ ይወድዳሉ ጽድቅን እንዳደረጉ የአምላካቸውንም ፍርድ እንዳልተዉ ሕዝብ እውነተኛውን ፍርድ ይለምኑኛል፥ ወደ እግዚአብሔርም ለመቅረብ ይወድዳሉ። ስለ ምን ጾምን፥ አንተም አልተመለከትኸንም? ሰውነታችንንስ ስለ ምን አዋረድን፥ አንተም አላወቅህም? ይላሉ። እነሆ፥ በጾማችሁ ቀን ፈቃዳችሁን ታደርጋላችሁ፥ ሠራተኞቻችሁንም ሁሉ ታስጨንቃላችሁ። እነሆ፥ ለጥልና ለክርክር ትጾማላችሁ በግፍ ጡጫም ትማታላችሁ ድምፃችሁንም ወደ ላይ ታሰሙ ዘንድ ዛሬ እንደምትጾሙት አትጾሙም። እኔ የመረጥሁት ጾም ይህ ነውን? ሰውስ ነፍሱን የሚያዋርደው እንደዚህ ባለ ቀን ነውን? በውኑ ራሱን እንደ እንግጫ ዝቅ ያደርግ ዘንድ ማቅንና አመድንም በበታቹ ያነጥፍ ዘንድ ነውን? በውኑ ይህን ጾም፥ በእግዚአብሔርም ዘንድ የተወደደ ቀን ትለዋለህን? እኔስ የመረጥሁት ጾም ይህ አይደለምን? የበደልን እስራት ትፈቱ ዘንድ፥ የቀንበርንስ ጠፍር ትለቅቁ ዘንድ፥ የተገፉትንስ አርነት ትሰድዱ ዘንድ፥ ቀንበሩንስ ሁሉ ትሰብሩ ዘንድ አይደለምን? እንጀራህንስ ለተራበ ትቈርስ ዘንድ፥ ስደተኞቹን ድሆች ወደ ቤትህ ታገባ ዘንድ፥ የተራቈተውንስ ብታይ ታለብሰው ዘንድ፥ ከሥጋ ዘመድህ እንዳትሸሽግ አይደለምን? የዚያን ጊዜ ብርሃንህ እንደ ንጋት ይበራል፥ ፈውስህም ፈጥኖ ይበቅላል፥ ጽድቅህም በፊትህ ይሄዳል፥ የእግዚአብሔርም ክብር በኋላህ ሆኖ ይጠብቅሃል። የዚያን ጊዜ ትጠራለህ እግዚአብሔርም ይሰማሃል ትጮኻለህ እርሱም፦ እነሆኝ ይላል። ከመካከልህ ቀንበርን ብታርቅ፥ ጣትህንም መጥቀስ ብትተው፥ ባታንጐራጕርም፥ ነፍስህንም ለተራበ ብታፈስስ፥ የተጨነቀውንም ነፍስ ብታጠግብ፥ ብርሃንህ በጨለማ ይወጣል ጨለማህም እንደ ቀትር ይሆናል። እግዚአብሔርም ሁልጊዜ ይመራሃል ነፍስህንም በመልካም ነገር ያጠግባል አጥንትህንም ያጠናል አንተም እንደሚጠጣ ገነት፥ ውኃውም እንደማያቋርጥ ምንጭ ትሆናለህ። ከዱሮ ዘመን የፈረሱት ስፍራዎች ይሠራሉ፥ የብዙ ትውልድም መሠረት ይታነጻል አንተም። ሰባራውን ጠጋኝ፥ የመኖሪያ መንገድን አዳሽ ትባላለህ። ፈቃድህን በተቀደሰው ቀኔ ከማድረግ እግርህን ከሰንበት ብትመልስ፥ ሰንበትንም ደስታ፥ እግዚአብሔርም የቀደሰውን ክቡር ብትለው፥ የገዛ መንገድህንም ከማድረግ ፈቃድህንም ከማግኘት ከንቱ ነገርንም ከመናገር ተከልክለህ ብታከብረው፥ በዚያን ጊዜ በእግዚአብሔር ደስ ይልሃል፥ በምድርም ከፍታዎች ላይ አወጣሃለሁ፥ የአባትህንም የያዕቆብን ርስት አበላሃለሁ የእግዚአብሔር አፍ ተናግሮአልና።

ትክክለኛ ጾም ከሆነ ዋጋ አለው ያለበለዚያ ድግሞ ያስወቅሳል ማለት ነው ሰውን እያስለቀሱ የሚጾሙት ጾም ከባድ ሰለሆነ ሁላችንም በፍቅር መጾም እንዳለብን ነው የሚነገረን፡፡ ለዚህ ጾም ክርስቶስን ወልዳ ምክንያት የሆነችን ወላዲተ አምላክ በምላጃዋ አትለየን አሜን፡፡

ይቆየን፡፡

ከተራ ማለት ምን ማለት ነው?

አቅራቢ  መጋቢ ጥበብ ኤርሚያስ ባዬ

በየዓመቱ የጥምቀት በዓል በድመቀት ይከበራል፡፡ ከበዓሉ በፊት የከተራ በዓል የሚከበርበትን ታሪካዊና ሃይማኖታዊ ገለጻ ከተራ ከበበ ካለው የግእዝ ግሥ የወጣ ነው፡፡ ፍችው ውኃ መከተር፣ መገደብ ማለት ነው፡፡ የጥምቀት ዋዜማ ታቦተ ሕጉ ከቤተ መቅደስ ወጥቶ ውኃ ባለበት አካባቢ ስለሚያድር የየአጥቢያው ሕዝብ እየተሰበሰበ በወንዝ ዳር ወይም በምንጭ አካባቢ ድንኳን ይተከላል፡፡ ድንኳንም ከሌለ ዳስ ሲጥል ይውላል፡፡ የምንጮች ውኃ ደካማ በመሆኑ እንዲጠራቀም ይከተራል ጉድጓድ እየተቆፈረ ውኃው እንዳይሄድ ይገደባል፡፡ ketera 2 2“ከተራ” በመባል የሚታወቀው- ዋዜማው” ሠርግው /1981፣8/ እንደገለጹት “ከተራ” የሚለው ቃል “ከተረከበበ ካለው የግዕዝ ግስ የወጣ ነው፡፡ ከተራ ፍቺውም ውኃ መከተር፣ ወይም መገደብ ማለት ነው፡፡” ብለው ሲፈቱ፣ ደስታ ተከለ ወልድ /1962፣ 694/ ደግሞ የጥምቀት ዋዜማ፣ ጥር 10 የጠራ ወራጅ ውኃ የሚከተርበት ታቦትና ሰው ወደ ዠማ ወንዝ የሚወርዱበት ጊዜ” ነው በማለት ይፈቱታል፡፡

ኪዳነ ወልድ ክፍሌም /1948፣ 555/ ከተረ የሚለውን ቃል በቁሙ፣ “ዘጋ፣ አቆመ፣ አገደ፣ ከለከለ፡፡” ማለት ነው ብለው ይፈቱታል፡፡ በየዓመቱ ጥር 10 ቀን የምእመናኑ አብዛኛው ሥራ ውኃውን መከተርና መገደብ በመሆኑ ዕለቱ ከተራ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል፡፡ ውኃው የሚከተረው በማግሥቱ ጥር 11 ቀን የጥምቀት በዓል ስለሚከበር ለሕዝቡ መጠመቂያ እንዲሆን ነው፡፡ በየሰበካው ቦታ ተለይቶና ተከልሎ ታቦታቱ በዳስ ወይም በድንኳን የሚያድሩበት፣ የተለያዩ የውኃ አካላት ተጠርገው የሚከተሩበት ወይም ሰው ሠራሽ የግድብ ውኃ የሚበጅበት ስፍራ ‹‹ባሕረ ጥምቀት››፣‹‹የታቦት ማደርያ›› እየተባለ ይጠራል፡ ባሕር፡- የውኃ መሰብሰቢያ (ምእላደ ማይ፣ የውኃ መከማቻ (ምቋመ ማይ) ነው፡፡ በሌላ አነጋገር ‹‹የውኃ አገር›› /መካነ ማይ፣ዓለመ ማይ/ ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በቅዱስ ላልይበላ ዘመነ መንግሥት በኢትዮጵያ ምድር እየተመላለሱ በብሕትውና እና በስብከተ ወንጌል ያገለግሉ የነበሩት ጻድቁ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ በአክሱም፣ በመቐለና በመርጡለ ማርያም እየተዘዋወሩ ባሕረ ጥምቀቱን ባርከዋል፡፡ በዐፄ ይኩኖ አምላክ ዘመነ መንግሥት (1260-1275 ዓ.ም) በጻድቁ አቡነ ተክለ ሃይማኖት (1203-1204 ዓ.ም) አሳሳቢነት የተጀመረው ሥርዐተ በዓል ተጠናክሮ እንዲቀጥል በዐዋጅ ትእዛዝ አስተላልፈዋል፡፡

ታቦታቱም በሕዝብ ጥበቃና ክብካቤ ተደርጎላቸው በየጥምቀተ ባሕሩ እንዲያድሩ ወስነዋል፡፡ የበዓሉ አከባበር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየሰፋና አድማሱ ብሔራዊነትን እየያዘ መጣ፡፡ ከዐፄ ገብረ መስቀል ጀምሮ የአደባባይ በዓል የሆነው የጥምቀት በዓል በ15ኛው ክ/ዘመን በደገኛው ኢትዮጵያዊው ንጉሠ ነገሥት ዐፄ ዘርዓ ያዕቆብ(1426-1460 ዓ.ም) አማካኝነት ታቦታቱ ወደ ወንዝ ወርደው ዕለቱን እንዳይመለሱ፣ በዚያ ፈንታ በጥምቀት ዋዜማ ጥር 10 ቀን ከሰዓት በኋላ ወደ ባሕረ ጥምቀቱ ወርደው እንዲያድሩ፣ አገሩን በኪደተ እግር ይባርኩም ዘንድ በሄዱበት መንገድ እንዳይመለሱ በዐዋጅ ወሰኑ፡፡ ይህን ታሪክ በመከተል ዐፄ ናዖድ (1486-1500) ዓ.ም) ማንኛውም የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ምእመን ታቦተ ሕጉ ወደ ባሕረ ጥምቀቱ በሚወርድበት እና ከባሕረ ጥምቀቱ ወደ ቤተ መቅደሱ በሚመለስበት ጊዜ አጅቦ አውርዶ፣ አጅቦ መመለስ እንዳለበት በዐዋጅ አስነግረው ነበር፡፡ ሕዝቡም ታቦታተ ሕጉን በሆታና በእልልታ ከቤተ መቅደስ አጅቦ ከአወጣ በኋላ በባሕረ ጥምቀት ከትሞ ማደር ጀመረ ።/ ሐመር ጥር/የካቲት 1998 ዓ.ም/ ketera 3ታቦታት ከአንድ በላይ ሆነው ወደ ከተራው ስለሚሄዱ እግዚአብሔር አምላክ ለነብዩ ሙሴ “የታቦት መኖር ከእናንተ ጋር የመኖሬ ምልክት ነው” ዘፀ 25÷1 እንዳለው ታቦተ ሕጉን ተሸክመው ዮርዳኖስን እንደ ተሻገሩት ካህናተ ኦሪት፤ ካህናቱ የማይለወጠውን ታቦተ ሕጉን በራሳቸው ተሸክመው የብሉዩን ሥርዓት ከሐዲስ ኪዳን ጋር አንድ አድርገው የሐዲስ ኪዳን መሠረት ኢየሱስ ክርስቶስን እያሰቡ፤ ካህናተ ሐዲስም ወደ ከተራ (ዮርዳኖስ) ይጓዛሉ፡፡

ሊቃውንቱም እንዲሁ ለበዓሉ የሚስማማውን ቃለ እግዚአብሔር እያደረሱ እንደሚያድሩ ሊቀ ጠበብት ሐረገወይን አገዘ ያስረዳሉ። ሊቀ ጠበብት አያይዘውም የከተራ ዕለት ጥር 10 ቀን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮሐንስ እጅ ለመጠመቅ ከገሊላ ወደ ዮርዳኖስ ወንዝ የሄደበትን ለማዘከር ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ኃዳፌ ነፍስ ለጻድቃን የሚለውን ዋዜማ ይቆማሉ፡፡ የዋዜማው ቀለም ከቀኑ በአራት ሰዓት በመላው አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ይጀመራል ከዚያም የዋዜማው ሥርዐት ቅዱስ ተብሎ እስከ ሰላም ያለው ቀለም ይደርሳል፡፡ በዕለቱም ቅዳሴ ይቀደሳል፡፡ ታቦተ ሕጉን የሚያነሡት ሰሞነኛ ካህን ከምግበ ሥጋ ተከልክለው ለዕለቱ የሚገባውን ጸሎት ያደርሳሉ፡፡ በከተራው ዕለት ድንኳን ተተክሎ፣ ዳሱ ተጥሎና ውኃው ተከትሮ ሁሉም ነገር ከተስተካከለ በኋላ ታቦተ ሕጉ የሚንቀሳቀስበት ሰዓት ሲደርስ የየቤተ መቅደሱ ታቦታት በወርቅና በብር መጎናጸፊያ እየተሸፈኑ በተለያየ ኅብር በተሸለሙ የክህነት አልባሳት በደመቁ ካህናትና የመጾር መስቀል በያዙ ዲያቆናት ከብረው፣ ከቤተ መቅደስ ወደ አብሕርት / ምጥማቃት/ ለመሄድ ሲነሡ መላው አብያተ ክርስቲያናት የደወል ድምፅ ያሰማሉ፡፡ ምእመናን ከልጅ እስከ ዐዋቂ በዐጸደ ቤተ ክርስቲንና ታቦታቱ በሚያልፉባቸው መንገዶች ‘’ለጥምቀት ያልሆነ ቀሚስ …’’ እንደሚባለው ያማረ ልብሳቸውን ለብሰው በዓሉን ያደምቃሉ፡፡ ሊቀ ጠበብት የበዓሉን ሂደት ሲገልጹ ታቦቱ ከመንበረ ክብሩ ሲነœ ‹‹ዮም ፍስሀ ኮነ››ተብሎ ከተጸነጸለ በኋላ ታቦቱ ወጥቶ ወረደ ወልድ እምሰማያት ውስተ ምጥማቃት የሚለው ሰላም በሊቃውንቱ ይዘመራል፣ ይጸነጸላል፣ ይመላለሳል፡፡

የወርቅ ካባና ላንቃ የለበሱ ቀሳውስት፣ መነኮሳት ጥላ የያዙት ከታቦቱ ጎን መስቀልና ጽና የያዙት ከታቦቱ ፊት ይሄዳሉ፡፡ እንደ ቀሳውስቱ ተመሳሳይ ልብሰ ተክህኖ የለበሱት ዲያቆናት ጥላ፣ መስቀልና ቃጭል ይዘው እያቃጨሉ ከቀሳውስቱ ፊት በመሆን ያጅቧቸዋል፡፡ ከነዚህም ሌላ ካባ፣ ላንቃ ጥንግ ድርብ የለበሱ መዘምራን የብር፣ የነሐስ መቋሚያና ጸናጽል ይዘው ‹‹ወረደ ወልድ›› የሚለውን አመላለስ እያሸበሸቡ ዲያቆናቱን ቀድመው ይሄዳሉ፡፡ የደብር አለቆችና አበው ካህናት ታቦቱን ተከትለው ይጓዛሉ፡፡ የሰንበት ት/ቤት ተማሪዎችም በተለያዩ ቀለማት ባሸበረቁ አልባሳት ተውበው ትርዒት እያሳዩ “ወረደ ወልድ፣ እግዚኡ መርሐ፣ ሆረ ኢየሱስ” እና ሌሎችንም የአማርኛ መዝሙራትን እየዘመሩ፣ እናቶች “ነይ ነይ እምዬ ማርያም” እያሉ ሌሎችም ምስጋናዎችም እየቀረቡ ጉዞ በዝግታ ወደ ጥምቀተ ባሕር ይሆናል፡፡የከተራ በዓል ማክበሪያ ቦታ እንደደረሱ ታቦታቱ በድንኳኑ አጠገብ ቆመው ‹‹ወረደወልድ›› የሚለው ሰላም ተመርቶ በአግባቡከተለዘበ በኋላ ጸሎት ተደርጎ የዕለቱ ትምህርተ ወንጌልና ዝማሬ ከቀረበ በኋላ ውዳሴ ማርያም፣ መልክዐ ኢየሱስ ተደግሞ ታቦታ ሕጉ ወደ ተዘጋጀላቸው ድንኳን ይገባሉ /ሠርግው፤ 1981፣ 9/፡፡ በሁለተኛ የአገልግሎት ክፍል ካህናቱ ስብሐተ እግዚአብሔር ሲያደርሱ ያድራሉ፡፡ በመንፈቀ ሌሊትም ሥርዐተ ቅዳሴው ተጀምሮ ከሌሊቱ በ9፡00 ሠርሆተ ሕዝብ ይሆናል፡፡ በነጋታው የሥርዐተ ጥምቀቱ መርሐ ግብር ይቀጥላል፡፡

የከተራ በዓል ምሳሌያት በበዓለ ጥምቀት ዋዜማ የታቦታቱ ወደ ወንዝ መውረድና የባሕረ ጥምቀቱ መዘጋጀት ሃይማኖታዊ ታሪክና ምሳሌ አለው፡፡የቃል ኪዳኑን ታቦት አክብሮ መጓዝና ወደ ወንዝ መወረድ የተጀመረው በአሮን ልጅ በአልዓዛር ጊዜ ነው፡፡ ኢያሱ በሙሴ እግር ተተክቶ ሕዝበ እስራኤልን እየመራ ከዮርዳኖስ ወንዝ ሲደርስ ባሕሩ ከሁለት ይከፈልና ወራጁም ይቆም/ ይከተር/ ነበር፡፡ እስራኤል ዘሥጋ ወደ ምድረ ርስት ለመግባት የዮርዳኖስን ወንዝ ሲሻገሩ፡- ድንኳን ጥለው የቃል ኪዳኑን ታቦት በድንኳን ውስጥ አድርገው ሌዋውያኑ በዙሪያው፣ ካህናቱ ደግሞ በውስጥ ኾነው እግዚአብሔርን እያመሰገኑ አድረው በማለዳ ተሻግረዋል /ኢያሱ 3÷8-9/፡፡ ካህናቱ የቃል ኪዳኑን ታቦት አክብረው የወንዙን ዳርቻ በረገጡት ጊዜ እንደ ክረምት ማዕበል ይወርድ የነበረው ውኃ ግራና ቀኝ ተከፍሎ እንደ ግድግዳ ወደ ላይ ቆሟል፡፡ ሕዝቡ ተሻግሮ እስከሚያበቃ ታቦተ ጽዮንን ያከበሩት ካህናት ከወንዙ መሀል ይቆሙ ነበር፡፡ በዚህ መሠረት ‹‹ወተጠምቃ እገሪሆሙ ለካህናት›› ይህም‹‹የካህናት እግሮቻቸው የዮርዳኖስን ውኃ በመርገጣቸው እንደ ጥምቀት ሆናቸው›› በሐዲስ ኪዳነ ጌታችን ለመሠረተው ሥርዐተ ጥምቀት ምሳሌ ነበር፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን የጥምቀትን ዋዜማ ከተራ ብላ የጠራችው ከዚህ በመነሣት ነው፡፡ ጌታችን በተጠመቀ ጊዜ የዮርዳኖስ ወንዝ የላይኛው ሸሽቶ ወደ ላይ ተመልሶ ሽቅብ ፈሷል፡፡ የታቹም ወደ ታች ሸሽቷል፡፡ የላይኛው ፈሳሽ ተቋርጦ እንደ ክምር ተቆልሎ ቀርቷል።ቅዱስ ዳዊት የተመለከተውም ይህንኑ ነው። ከአዳም ጀምሮ እስከ ክርስቶስ ድረስ በዘር ይወርድ የነበረው ፍዳ መርገም በክርስቶስ ቤዛነት ተቋርጦ ፤ የታቹም ፈጽሞ መድረቁ ኃጢአተ አዳም የመጥፋቱ ምሳሌ ነው፡፡ እስራኤል ፈለገ ዮርዳኖስን ተሻግረው ወደ ኢያሪኮ መሔዳቸው ምእመናን በጥምቀት ከኃጢአት ቍራኝነት ተላቀው እግራቸውን ወደ ልምላሜ ገነት ወደ ዕረፍት መንግሥተ ሰማያት አቅንተው ለመሔዳቸው ምሳሌ ነው፡፡

ኢያሱ የጌታ፣ እስራኤል የምእመናን፣ ዮርዳኖስ የጥምቀት፣ ምድረ ርስት የገነት መንግሥተ ሰማያት ምሳሌ ነው፡፡ ታቦቱን አክብሮ የሚሔደው ካህን የቅዱስ ዮሐንስ፣ታቦቱ የጌታችን፣ ባሕረ ጥምቀቱ የዮርዳኖስ ወንዝ፣ ታቦታቱን አጅበው የሚሔዱትና በዓሉን የሚያከብሩት ምእመናን ወደ ቅዱስ ዮሐንስ እየመጡ የንስሐ ጥምቀት ሲጠመቁ የነበሩት ሰዎች ምሳሌዎች ናቸው፡፡ ታቦታቱ በጥምቀት ዋዜማ ከመንበራቸው ወደ ጥምቀተ ባሕር መውረዳቸውና በዚያ ማደራቸው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በእደ ዮሐንስ በፈለገ ዮርዳኖስ ከማታው ጀምሮ መውረዱንና ተሰልፎ ተራውን ሲጠብቅ ማደሩን ያጠይቃል፡፡ ‹‹ጥምቀት የሞቱና የትንሣኤው ምሳሌ ነው፡፡ ከኃጥአን ጋር ተቆጥሮ እንዲጠመቅና እንዲሰቀል የተጻፈውን ቃል ንስሐና ጥምቀት የማያስፈልገው ሲሆን ነገር ግን ፍጹም ኃጥእ መስሎ በዮሐንስ እጅ ጥምቀትን ለመፈጸም በማየ ዮርዳኖስ እግር ተጠመቀ፡፡›› /ኪ.ወ.ክ ፤517/፡፡ ጌታችን የተጠመቀበት ወርኀ ጥር በእስራኤላውያን ዘንድ የዝናብ፣ የበረዶ ወራት ነው፡፡ ከወንዝ ዳር ያለ መጠለያ መዋልና ማደር አይቻልም፡፡ በመኾኑም ከዮሐንስ ለመጠመቅ የሚሄዱ ሰዎች ሁሉ በዮርዳኖስ ዙሪያ ድንኳናቸውን ተክለው ያርፉ ነበር፡፡ በዚህ አንጻር ዛሬም በባሕረ ጥምቀት ዙሪያ ድንኳኖች ዳሶች ይጣላሉ፡፡እኛ በዚህ ወቅት ታቦት ይዘን፣ ከወንዝ ወርደን፣ ድንኳን ተክለን በማክበራችን ይፈጸማል፡፡

መልካም የጥምቀት በዓል